Hula, siva i ʻōteʻa

Hula kahiko

Kahiko to dawny styl huli, określany zazwyczaj jako hula skomponowana przed 1894 rokiem i wykonywana bez nowoczesnych instrumentów. Tańczy się ją do recytacji i tradycyjnej perkusji: bębna z tykwy ipu, pokrytego skórą rekina bębna pahu, grzechotek z tykwy zdobionych piórami, rozłupanych bambusowych kijków i gładkich kamieni używanych jak kastaniety. Wiele tańców kahiko oddawało cześć wodzom lub bogom, a wykonanie ich bez błędu miało znaczenie, ponieważ pomyłkę można było odczytać jako złą wróżbę. Odsłona bywa surowa, z szacunkiem dla duchowych korzeni tańca.

Hula ʻauana

ʻAuana, znaczące „wędrować” lub „dryfować”, to hula rozwijająca się pod wpływem zachodnim. Jej pieśni śpiewa się jak muzykę popularną, często w tonacji durowej z harmonią, a zespół używa przenośnych instrumentów strunowych: gitary, ʻukulele, gitary stalowej i basu. Kostiumy są mniej odsłaniające niż w kahiko, a pieśni mogą opisywać wszystko — od miejsca po uczucie. Znaczenie niosą ruchy dłoni, oznaczające kołysanie drzewa czy falę na oceanie, więc obserwuj dłonie równie uważnie jak biodra.

Samoańska siva i sasa

Siva Samoa to ogólne określenie tańca samoańskiego. Tradycyjna siwa wymaga przede wszystkim wdzięku, subtelnych, delikatnych ruchów ramion i dłoni, a współcześnie wykonuje ją taupou. Sasa jest zupełnie inna: to taniec grupowy, zazwyczaj wykonywany w pozycji siedzącej, oparty na ostrych, zsynchronizowanych klaśnięciach i szybkich ruchach dłoni. Jej nazwa oznacza uderzać, a gesty odtwarzają codzienne życie, od wiosłowania w canoe po gotowanie. Inne formy samoańskie to taualuga i siva afi, taniec z nożem ognistym.

Tahitańskie ʻōteʻa

ʻŌteʻa pochodzi z Tahiti, a jego szybkie ruchy bioder to często to, czego przybysze oczekują od każdego tańca polinezyjskiego. Tancerze stoją w rzędach i potrząsają biodrami w szybkim tempie wyłącznie do perkusji, bez śpiewu, prowadzeni przez tōʻere, bęben z wydrążonego pnia uderzany pałeczkami. Istniał przed kontaktem z Europejczykami jako taniec mężczyzn; obecnie wykonują go zarówno zespoły męskie, żeńskie, jak i mieszane. Interpretacje ʻōteʻa są stałym elementem pokazów tańca polinezyjskiego na luau i w obiektach dla zwiedzających na Hawajach i w innych kurortach Pacyfiku.

Gitara slack-key i ukulele

Gitara slack-key, po hawajsku kī hōʻalu, co oznacza poluzowanie klucza, to tradycja fingerstyle, w której struny są poluzowane względem standardowego stroju, tak aby otwarte struny tworzyły akord. Kciuk utrzymuje naprzemienny bas, podczas gdy palce szarpią melodię. Ukulele przybyło z Portugalii: powstało w latach 80. XIX wieku z małych instrumentów przypominających gitarę, które portugalscy osadnicy z Madery, Azorów i Wysp Zielonego Przylądka przywieźli na Hawaje, a król Kalākaua uczynił je częścią występów na królewskich spotkaniach. Jego hawajska nazwa oznacza w przybliżeniu skaczącą pchłę.

Jak oglądać pokaz mieszany

Pokaz luau szybko przenosi się między wyspami, więc kostium i instrumenty to twoje najlepsze wskazówki. Śpiew i bębny z kostiumami z liści i tapy wskazują na hula kahiko; gitary, ʻukulele i powiewne suknie wskazują na ʻauana. Szybkie biodra przy dudniącym bębnie z pnia oznaczają ʻōteʻa. Wdzięczne dłonie i spokojna twarz sugerują siwę, a nagły wybuch ognia oznacza, że rozpoczęła się siva afi. Pokazy różnią się kolejnością i treścią, więc traktuj to jako sposób rozpoznawania poszczególnych tańców, a nie listę tego, co zobaczysz.

Czytaj dalej: Samoański taniec z nożem ognistym